اهداف

ویژگیهای حمل‌ونقل ریلی


1-    مناسب برای جابجائی انبوه بار و مسافر

2-     ایمنی بسیار بالا  نسبت به جاده ( بین 15 تا24 برابر)

3-    مصرف بسیار کمتر انرژی در حمل بار نسبت به جاده (حدود یک ششم )

4-    استهلاک بسیار کمتر شبکه و ناوگان (کمتر از نصف استهلاک ترابری جاده‌ای)

5-    امکان ارتقاء سرعت در ترابری مسافری و رقابت با حمل‌ونقل جاده‌ای و هوائی

6-     قابلیت برنامه‌ریزی و استمرار خدمات در شرایط مختلف منجمله شرایط بحرانی

7-    رفاه و امنیت بالاتر مسافران و جاذبه برای آنها مخصوصا در مسافتهای بلند

8-    اشغال کمتر زمین (در مقایسه با حمل‌ونقل جاده‌ای)

9-   عوارض کمتر زیست‌محیطی

10-   امکان استفاده از سوختهای غیر فسیلی


ضرورتهای توسعه راه آهن از بعد داخلی


  •  حجم بالای ترابری در بسیاری از محورهای برون‌شهری و حومه‌ای
  • اندک بودن طول شبکه راه‌آهن ایران نسبت به جمعیت و وسعت کشور
  • بالا بودن نرخ سوانح و تصادفات در کشور
  • بالا بودن شاخص مصرف انرژی در بخش حمل و نقل جاده ای
  • استهلاک بالای  شبکه و ناوگان در بخش جاده ای در مقایسه با بخش ریلی
  • افزایش شدید تقاضای حمل و نقل بویژه با رشد اقتصادی مورد انتظار



ضرورتهای توسعه راه آهن از دیدگاه بین المللی

*     دارا بودن مرزهای وسیع در شمال با کشورهای آسیای میانه و قفقاز

*       عدم دسترسی مناسب کشورهای آسیای میانه و قفقاز به آبهای آزاد بین‌المللی

*       همسایگی با کشورهای افغانستان و پاکستان در شرق

*       دسترسی به آبهای آزاد در جنوب و دریاچه خزر در شمال

*       دارا بودن بنادر فعال در جنوب و شمال  کشور

*       ثبات سیاسی حاکم بر کشور

*       عبور کریدورهای ترانزیت بین المللی به واسطه دلایل گفته شده

*       لزوم ایجاد سیستم حمل و نقلی ایمن و انبوه

*      گستردگی حمل و نقل ریلی در کشورهای همسایه( غیر از افغانستان)


اهداف بلند مدت در توسعه شبکه ریلی کشور 
در چشم‌انداز بیست‌ساله و قانون برنامه پنجم توسعه


*     تکمیل شبکه‌های ترانزیتی راه‌آهن در کریدورهای شمالی – جنوبی و شرقی- غربی

*     تکمیل شبکه‌ ترانزیتی راه‌آهن‌های آسیایی در محدوده کشور

*     احداث راه‌آهن‌های سریع‌السیر مسافری برای ارتباط کلان‌شهرها و مراکز مهم گردشگری

*     احداث راه‌آهن در سواحل شمالی و جنوبی کشور

*     اتصال شبکه راه آهن به بنادر مهم کشور، معادن، مراکز مهم تولیدی و صنعتی و کشاورزی کشور و مراکز استانها

*     رفع تنگناهای شبکه ریلی موجود با استفاده از روشهایی همچون دو خطه نمودن ، برقی کردن خطوط پر ترافیک و...

*     احداث محورهایی که مسافت و زمان را کاهش میدهند. 


مقایسه حمل و نقل ریلی و جاده ای


راه آهن  جاده
 مصرف سوخت کمتر (6 سی سی در هر تن کیلومتر) مصرف سوخت بیشتر(25سی سی در هر تن کیلومتر)
 شبکه دسترسی محدود دسترسی تقریبا کامل در کشور 
 نیاز به حمل و نقل ترکیبی  امکان حمل از درب مبدا  تا درب مقصد 
 در حال گذر از دولتی به خصوصی  اغلب خصوصی
 ایمنی بالا نسبت 1 به 50 نسبت به جاده ای  ایمنی پایین حدود 20068 کشته شدگان مستقیم تصادفاتدر سال 90 
 آلودگی کم  به نسبت 1 به 20 به جاده ای   آلودگی زیاد حدود 95 درصد آلایندگی بیشتر
 مناسب برای حمل کالاهای انبوه و زیاد متوسط سیر 600 کیلومتر  مناسب برای حمل کالاهای کم حجم
 سرمایه گذاری با نظر بخش دولتی سهولت در سرمایه گذاری 
 مدیریت و کنترل ترافیک بر عهده راه آهن  مدیریت و کنترل ترافیک بر عهده راهنمایی و رانندگی
تنها برخورداری از اعتبارات ملی برخورداری از اعتبارات ملی، استانی، مناطق محروم و . . .